Chińska tradycja bandażowania stóp
Chińska tradycja bandażowania stóp była uwazana za zabieg upiększający, ale była torturą. Trwała 1000 lat, w czasie którego to okresu za wyznacznik piękna i atrakcyjności kobiety uznawano wielkość jej stóp.
Panna na wydaniu była oceniana przez przyszłą teściową na podstawie wyglądu stóp, Które miały być małe, a nawet bardzo małe. Eufemistyczne określenie “bandażowanie stóp” nie oddaje w pełni ogromu cierpienia, jakie przeżywała każda dziewczynka poddawana tej torturze. Cztery mniejsze palce stopy były wyłamywane ze stawów i podwijane pod podeszwę stopy, a następnie ściśle bandażowane. Stopa w pełni zniekształcona (czyli ukształtowana zgodnie z panującym obyczajem) świadczyła o tym, że kobieta jest dorosła i pochodzi z dobrego domu.
Stopy chińskich dam

Według przekazów historycznych obyczaj ten wprowadzono w X wieku naszej ery. Jak mówi legenda ulubienica władcy Li Yu, jego małżonka Yao-Niang, wykonała taniec na złotym postumencie w kształcie lotosu owinąwszy wpierw stopy paskami jedwabiu. Od tego czasu złoty lotos stał się synonimem bandażowanych stóp. Bandażowaniu stóp położyła kres chińska rewolucja i rządy republiki.
Należy wspomnieć, że z początku bandażowanie stóp nie miało na celu ich zniekształcenia (okaleczenia), ale zahamowanie ich wzrostu, bowiem u kobiety małe stopy świadczyły o bogactwie i dobrym pochodzeniu. Była to moda, podobna jak europejski zwyczaj ściskania w pasie w celu uzyskania “talii osy”.
Istnieje wiele teorii na temat przyczyn takiego rozwinięcia tej praktyki. Jedna z teorii głosi, że kobiety o stopach w kształcie lotosu były mniej niezależne i łatwiej było je kontrolować. W owym czasie kobieta przez całe życie podlegała władzy mężczyzn: ojca, męża, a na koniec synów. Kobieta o zniekształconych stopach nie była w stanie normalnie się poruszać, a co dopiero oddalić od domu. Dlatego też panny o najmniejszych (czyli najbardziej zdeformowanych) stopach były uważane za najlepszy materiał na żony. Powszechnie uważano, że odpowiedni kształt stóp bardziej podnosi atrakcyjność kobiety w oczach przyszłego męża niż jej uroda. Dobre małżeństwo cementowało pozycję rodziny panny młodej w społeczności. Oczywiście mała stopa w kształcie lotosu znaczyła też, że rodzinę stać na to, aby panna nie pracowała. To oczywiście również podnosiło wartość panny na wydaniu, a tym samym potencjalnego małżeństwa.
Chińska piękność ze stopami w kształcie lilii
Legenda o tym, że bandażowanie stóp zaczęło się rozprzestrzeniać pod wpływem wrażenia, jakie wywarła piękna tancerka Yao-Niang, wyglada na najmniej prawdopodobną ze wszystkich, bo trudno sobie wyobrazić, by taniec ze spętanymi stopami zrobił na kimś lepsze wrażenie niż normalny, jako że bandażowanie utrudnia nawet zwykłe chodzenie. Według legendy jednak ten sposób tańca upowszechniał się i wkrótce przeszedł z kobiet wykonujących zawód dworskiej tancerki na wszystkie damy dworu. W XIII wieku Chiny znalazły się pod władaniem Mongołów, którzy rozprzestrzenili ten obyczaj na całe cesarstwo, jako znakomity sposób hamowania ambicji wykształconych chińskich kobiet. Wkrótce zwyczaj przeszedł z dworu na bogaczy, a wreszcie zaczął się przedostawać do stanów mniej zamożnych jako cecha mogąca potencjalnie społecznie wywindować rodzinę panny. Jak wspomniano, zwyczaj ten nie był uważany za okaleczanie, ale upiększanie ciała, a także wyraz chińskiej kultury i tożsamości, odróżniający kultywujące go grupy od mniej kulturalnych ludów sąsiadujących, uważanych za barbarzyńców. Również zamieszkujące tereny Chin ludy nie należące do grupy Han, takie jak Mongołowie, Hakka i Tybetańczycy, nie bandażowały stóp dziewczynek, a status społeczny kobiet w obrębie tych kultur wiązał się z ich pożytecznością, a nie wyglądem. Chłopi chińscy albo w ogóle nie bandażowali stóp dziewczynkom, albo bandażowanie zaczynano później lub było ono mniej restrykcyjne i nie prowadziło do okaleczenia. Po prostu chiński chłop nie mógł sobie pozwolić na całkowite zmarnowanie siły roboczej jaką była kobieta. Wbrew powszechnemu mniemaniu, że stopy bandażowano jedynie dzieciom z dobrych rodzin, wiadomo, że wśród Chińczyków Han na północy kraju był to zwyczaj powszechny.
Głównym celem było takie skrępowanie stóp, by odległość od czubka palucha do końca pięty nie była większa niż 6-8 cm. Proces był długotrwały, prowadzono go około pięciu lat, a rozpoczynano, gdy dziewczynka miała 3-4 lata i łuk jej stopy nie był jeszcze wykształcony. Matka lub doświadczona ciotka czy babka zaczynały procedurę zazwyczaj jesienią lub zimą, gdy stopy dziewczynki były odrętwiałe z zimna, a tym samym ból był nieco mniejszy. Stopa dziecka w tym wieku zawiera jeszcze dużo chrząstki, można ją zatem zacząć kształtować dość łatwo, choć z ogromnym bólem dla dziecka. Kości palców (poza paluchem) wyłamywano ze stawów i podwijano pod stopę, po czym ściśle je bandażowano szerokimi bandażami z jedwabiu i bawełny. Co dwa dni stopę rozpakowywano, obcinano paznokcie i usuwano wychodzące przez skórę resztki połamanych kości, a następnie moczono w miksturze ziół kojących i dezynfekujących. Moczenie rozluźniało stopę i pozwalało dokonywać korekty kształtu. Na koniec stopę polewano ałunem, palce zawijano pod podeszwę stopy i ponownie bandażowano.
Tak systematycznie deformowana stopa charakteryzowała się stopniowo malejącą odległością między paluchem i piętą. Z czasem zaczynano zmuszać dziewczynki do długich spacerów, co sprzyjało rozpłaszczaniu podwiniętych palców. Podobno czasem umieszczano w bandażach jakieś ostre ciała obce, by wywołać zmiany ropne, które po usunięciu chorej tkanki prowadziły do faktycznego zmniejszenia stopy. Po pięciu latach dziewczynka była w stanie sama przeprowadzić cały proces zmiany bandaży. Aby upewnić się, że palce pozostaną w miejscu, które im wyznaczono, bandażowanie powtarzano jeszcze przez co najmniej dziesięć lat. Niektóre kobiety bandażowały stopy przez całe życie, ponieważ z czasem okazywało się, że stopa zabandażowana bolała mniej niż niezabandażowana.
Na podstawie: John Mao; Foot Binding: Beauty And Torture, The Internet Journal of Biological